Pasca rumuńska – Wielkanocne ciasto z twarogiem i rodzynkami

Tradycyjna pasca w nowym świetle – kremowy wielkanocny wypiek z serowym wnętrzem

Odkryj smak wielowiekowej rumuńskiej tradycji w delikatnym cieście z twarogiem i rodzynkami

Pasca rumuńska to wyjątkowe ciasto, które od pokoleń zdobi stoły w czasie Wielkanocy w Rumunii oraz w wielu innych regionach Europy Wschodniej. Ten niepowtarzalny deser łączy w sobie delikatne, lekko słodkie drożdżowe ciasto z puszystym nadzieniem twarogowym, w którym ukryte są słodkie rodzynki, nuta wanilii, cytrusowe aromaty oraz często kropla rumu. Pasca to nie tylko ciasto – to opowieść o wierze, wspólnocie i rodzinnych tradycjach, które nabierają wyjątkowego znaczenia w czasie świąt.

Charakterystyczny kształt pascy to okrągła forma z krzyżem ułożonym z warkocza z ciasta na wierzchu. Symbolizuje on zmartwychwstanie, nowe życie i nadzieję, wpisując się głęboko w wielkanocne przesłanie. W rumuńskich domach pasca przygotowywana jest zazwyczaj w Wielką Sobotę, aby mogła być poświęcona w kościele, a następnie z dumą i radością podana podczas wielkanocnego śniadania. Często proces jej tworzenia to wspólne rodzinne działanie, pełne emocji, tradycji i zapachu drożdżowego ciasta unoszącego się w kuchni.

To, co wyróżnia pascę spośród innych wypieków, to harmonia smaków i tekstur. Spód z ciasta drożdżowego jest miękki, sprężysty, a zarazem lekki, co idealnie współgra z kremowym nadzieniem serowym. Twaróg, najlepiej tłusty i dobrze odciśnięty, nadaje wnętrzu aksamitność, a rodzynki – uprzednio namoczone – dodają naturalnej słodyczy i miękkiej struktury. Całość wzbogaca wanilia, skórka z cytryny i pomarańczy, a czasem również rum lub likier cytrusowy, które nadają deserowi subtelną głębię.

Pasca rumuńska jest doskonałym przykładem na to, że prostota składników może iść w parze z wysoką jakością smaku. Nie ma tu potrzeby na przesadną słodycz czy ekstrawagancję – wystarczy dobrze wyrobione ciasto, odpowiednie proporcje nadzienia i serce włożone w przygotowanie. Dzięki temu każdy kęs pascy przynosi ciepło domowego ogniska, wspomnienia dzieciństwa i ducha świąt.

Ciasto to można serwować zarówno na ciepło, jak i na zimno, a jego smak doskonale komponuje się z filiżanką kawy, herbaty czy kieliszkiem słodkiego wina. Może być głównym elementem wielkanocnego deseru lub częścią większego, tradycyjnego stołu. Jego estetyka, szczególnie z dekoracyjnym wierzchem z ciasta, sprawia, że pasca wygląda imponująco i elegancko, przyciągając uwagę gości.

Warto również dodać, że pasca, choć głęboko zakorzeniona w rumuńskiej kulturze, ma swoje odpowiedniki i wariacje w kuchniach ukraińskiej, rosyjskiej czy mołdawskiej. W każdej wersji jest jednak obecna myśl przewodnia: połączenie smaku, duchowości i bliskości rodzinnej. To ciasto, które tworzy się nie tylko z mąki, jajek i sera, ale również z tradycji, wspomnień i miłości do bliskich.

Jeśli chcesz nadać swoim świętom autentyczny, domowy i zarazem wyjątkowy charakter, pasca rumuńska będzie doskonałym wyborem. To więcej niż deser – to doświadczenie, które łączy pokolenia i tworzy wyjątkową atmosferę przy wspólnym stole.

Składniki przepisu
***Składniki na ciasto:
Mąka pszenna 500 g (4 cups)
Mleko pełne 180 ml (¾ cup)
Masło niesolone 100 g (7 tbsp)
Cukier 100 g (½ cup)
Świeże drożdże 25 g (2 łyżki aktywnych suchych drożdży lub 1 łyżka drożdży instant)
Żółtka jaj (rozmiar L) 3
Sól 1 g (¼ tsp)
Ekstrakt waniliowy 5 ml (1 tsp)
Skórka z cytryny (1 cytryna)
Skórka z pomarańczy (1 pomarańcza)
***Składniki na masę serową:
Twaróg lub ricotta 500 g (2 cups)
Śmietana kwaśna 100 g (½ cup)
Cukier 100 g (½ cup)
Rodzynki 100 g (⅔ cup)
Jajka (rozmiar L) 2
Kasza manna drobna 30 g (¼ cup)
Ekstrakt waniliowy 5 ml (1 tsp)
Skórka z cytryny (1 cytryna)
Rum (opcjonalnie) 15 ml (1 tbsp)
***Do posmarowania i dekoracji:
Żółtko jajka (rozmiar L) 1 (do posmarowania)
Cukier puder do posypania (opcjonalnie)
Ilość wyprodukowana według przepisu
Liczba porcji: 12 kawałków
Instrukcje przygotowania
  1. Aktywacja drożdży: Podgrzać mleko do temperatury około 37 °C, dodać 1 łyżkę cukru i pokruszyć drożdże. Odstawić na 10–15 minut, aż zacznie się pienić.
  2. Przygotowanie ciasta: Przesiać mąkę do dużej miski. W środku zrobić wgłębienie i wlać rozczyn. Dodać żółtka, roztopione i lekko przestudzone masło, resztę cukru, ekstrakt waniliowy, skórki cytrusowe i sól. Zagnieść elastyczne i gładkie ciasto (około 10 minut). Przykryć i odstawić w ciepłe miejsce na 1 godzinę, aż podwoi objętość.
  3. Przygotowanie nadzienia: Twaróg wymieszać ze śmietaną, cukrem, jajkami, ekstraktem waniliowym, skórką cytrynową, kaszą manną i rodzynkami. Dodać rum, jeśli używamy. Wymieszać do uzyskania jednolitej, kremowej masy.
  4. Składanie pascy: Ciasto podzielić na dwie części – ¾ na spód i ¼ na dekorację. Większą część rozwałkować na okrąg i wyłożyć nim natłuszczoną formę o średnicy 26 cm, formując brzeg. Na środek wylać masę serową i wyrównać powierzchnię.
  5. Dekoracja: Z pozostałego ciasta uformować dwa wałeczki i ułożyć je na wierzchu w formie krzyża lub warkocza. Odstawić do ponownego wyrośnięcia na 20 minut.
  6. Pieczenie: Rozgrzać piekarnik do 170 °C. Wierzch ciasta posmarować roztrzepanym żółtkiem. Piec przez 40–45 minut. Jeśli powierzchnia zbyt szybko się rumieni, przykryć folią aluminiową.
  7. Studzenie i podanie: Po upieczeniu pozostawić do całkowitego wystudzenia w formie. Posypać cukrem pudrem przed podaniem, jeśli używamy.
Przygotowanie
15 minut
Gotowanie / Pieczenie
45 minut
Całkowity czas
80 minut

Twórcze podejście do pascy – Jak wzbogacić rumuńskie ciasto wielkanocne z serem

Pomysły na modyfikacje, zdrowsze zamienniki i poprawę smaku domowego wypieku

Pasca rumuńska to klasyczne ciasto wielkanocne, które zachwyca delikatnym drożdżowym spodem i kremowym nadzieniem z twarogu, rodzynek, wanilii i cytrusów. Choć przepis jest głęboko zakorzeniony w tradycji, nic nie stoi na przeszkodzie, aby podejść do niego z odrobiną kreatywności. Wprowadzenie kilku świadomych zmian pozwala ulepszyć teksturę, smak, wygląd oraz wartość odżywczą wypieku. W tym artykule przedstawiamy sposoby, jak udoskonalić pascę, nie zatracając jej klasycznego charakteru.

Subtelne zmiany w składnikach, które robią dużą różnicę

Nie trzeba całkowicie przekształcać przepisu, by uzyskać nową jakość. Czasem wystarczy jeden dodatek lub zamiana, by znacząco wpłynąć na finalny efekt.

Więcej cytrusowej świeżości
Choć podstawowa wersja przepisu zawiera skórkę z cytryny i pomarańczy, można ją wzmocnić dodatkiem skórki z limonki lub odrobiną olejku cytrynowego. Wprowadza to bardziej wyrazistą nutę, która doskonale przełamuje słodycz sera i rodzynek.

Zróżnicowanie bakalii
Zamiast samych rodzynek, warto sięgnąć po suszone morele, figi, żurawinę czy daktyle. Pokrojone na małe kawałki dodają różnorodnej tekstury i złożoności smakowej. Jeśli zamoczymy je wcześniej w rumie, likierze pomarańczowym lub soku pomarańczowym, wzbogacą smak wnętrza pascy o cieplejsze, bardziej deserowe nuty.

Eksperymenty z przyprawami
Dodanie szczypty cynamonu, gałki muszkatołowej, a nawet kardamonu może całkowicie odmienić aromat ciasta. Ważne jest, by stosować je umiarkowanie – mają podkreślać, a nie dominować.

Lżejsza konsystencja sera
Jeśli twaróg wydaje się zbyt ciężki, można go wymieszać pół na pół z ricottą lub dobrze odsączonym serkiem mascarpone. Dzięki temu masa zyska jeszcze więcej kremowości i delikatności.

Dlaczego pasca domowa to najlepszy wybór

Wypieki przygotowane w domu mają przewagę nie tylko smakową, ale również emocjonalną i zdrowotną. Dzięki kontroli nad składnikami możemy uniknąć sztucznych dodatków, nadmiaru cukru i tłuszczów trans. Co więcej, wypiekanie pascy w domu pozwala stworzyć moment rodzinnej integracji, który często staje się równie ważny jak samo ciasto.

Domowa pasca to także gwarancja świeżości i jakości, możliwość dostosowania receptury do osobistych preferencji oraz satysfakcja z tworzenia czegoś wyjątkowego od podstaw.

Częste błędy i jak ich unikać

Zbyt krótki czas wyrastania ciasta
Aby ciasto było puszyste i lekkie, musi mieć czas na odpowiednie wyrośnięcie. Zbyt szybkie przejście do dalszych etapów skutkuje ciężką, zwartą strukturą. Najlepiej pozwolić ciastu wyrastać co najmniej godzinę w ciepłym miejscu.

Nadmiar wilgoci w masie serowej
Nadzienie może się nie dopiec lub spłynąć, jeśli zawiera zbyt dużo wody. Dlatego twaróg należy dobrze odsączyć, a w razie potrzeby dodać więcej kaszy manny lub mąki ziemniaczanej, które zwiążą nadmiar płynu.

Zbyt wysoka temperatura pieczenia
Zbyt gorący piekarnik może spowodować, że wierzch pascy się przypali, zanim wnętrze się upiecze. Idealna temperatura to 170 °C, a czas pieczenia ok. 45 minut. W razie potrzeby można przykryć ciasto folią aluminiową po 30 minutach.

Nieprawidłowe proporcje ciasta i nadzienia
Ciasto powinno być nośnikiem, a nie dominującym składnikiem. Jeśli na jedną porcję ciasta przypada zbyt mało nadzienia, całość będzie zbyt sucha. Najlepiej zachować proporcje 3:1 dla ciasta i nadzienia, z dobrze wyformowanym rantem i równą warstwą kremu.

Zdrowsze wersje bez utraty smaku

Zamiana mąki pszennej na pełnoziarnistą
Zastosowanie mąki orkiszowej lub pszennej pełnoziarnistej w części (np. 30–50%) poprawia wartość odżywczą ciasta i dodaje mu przyjemnego, orzechowego aromatu.

Alternatywy nabiałowe i roślinne
Dla osób z nietolerancją laktozy można użyć napojów roślinnych (migdałowego, owsianego) oraz masła roślinnego. Zamiast tradycyjnego twarogu sprawdzi się tofu sernikowe lub serek sojowy.

Zamienniki cukru
Cukier biały można zastąpić ksylitolem, erytrytolem, syropem daktylowym lub cukrem kokosowym. Każdy z tych zamienników ma niższy indeks glikemiczny i często delikatnie karmelowy posmak.

Bez jajek? To możliwe
W wersji wegańskiej jajka można zastąpić mieszanką z siemienia lnianego lub chia (1 łyżka zmielonego siemienia + 3 łyżki wody = 1 jajko), która doskonale wiąże masę.

Udekoruj i podaj w nowoczesnym stylu

Pasca to także wypiek, który warto estetycznie zaprezentować. Oprócz klasycznego krzyża z ciasta można zastosować wzory kwiatowe, warkocze, a nawet kolorowe dekoracje cukrowe w duchu wielkanocnym.

Serwowana na zimno lub lekko podgrzana, z odrobiną cukru pudru, owocami lub delikatnym lukrem, pasca zachwyca nie tylko smakiem, ale i wyglądem. Można ją też przygotować w wersji mini – w foremkach muffinowych – idealnej na świąteczne spotkania w gronie rodziny i przyjaciół.

Podsumowując, warto podejść do pascy z sercem, ale i otwartością – to wypiek, który łączy pokolenia, smaki i tradycję z nowoczesnością. Dzięki kilku prostym zmianom może stać się jeszcze bardziej wyjątkowy – zarówno na wielkanocnym stole, jak i w codziennej kuchni.

Wielkość porcji
Wartości odżywcze na porcję (orientacyjnie)
Kalorie (kcal)
370
Węglowodany (g)
42
Cholesterol (mg)
110
Błonnik (g)
1.5
Białko (g)
10
Sód (mg)
180
Cukier (g)
20
Tłuszcz (g)
18
Tłuszcze nasycone (g)
10
Tłuszcze nienasycone (g)
7
Tłuszcze trans (g)
0.2
Alergeny
  • Gluten (mąka pszenna)
  • Jajka
  • Produkty mleczne (twaróg, śmietana, masło, mleko)

Zamienniki dla osób z alergiami:

  • Bez glutenu: użyć mieszanki mąk bezglutenowych z 1 łyżeczką gumy ksantanowej
  • Bez nabiału: zastosować mleko roślinne, margarynę bezmleczną i ser wegański
  • Bez jajek: każde jajko zastąpić 1 łyżką zmielonego siemienia lnianego i 3 łyżkami wody
Witaminy i minerały
  • Witamina A: 300 µg – wspiera wzrok i odporność
  • Witamina B2 (ryboflawina): 0.4 mg – wspomaga metabolizm energetyczny
  • Wapń: 150 mg – buduje kości i zęby
  • Fosfor: 180 mg – niezbędny dla komórek
  • Żelazo: 1.5 mg – pomaga w transporcie tlenu
  • Magnez: 25 mg – korzystny dla mięśni i układu nerwowego
  • Potas: 160 mg – reguluje ciśnienie krwi
Zawartość przeciwutleniaczy
  • Flawonoidy (z rodzynek i skórek cytrusowych): 40 mg – działanie przeciwzapalne i ochronne dla serca
  • Związki fenolowe: 30 mg – chronią komórki przed wolnymi rodnikami

Przepisy warte wypróbowania

Włoski smak Wielkanocy zaklęty w puszystym cieście

Colomba di Pasqua – tradycyjna receptura w nowym świetle

Wraz z nadejściem wiosny i wielkanocnym czasem odradzają się nie tylko przyroda i…

Preparation:
180 minut
Cooking / Baking:
45 minut
Total Time:
225 minut

Ninja Swirl to coś więcej niż zwykły deser – to kulinarne doświadczenie, które łączy wykwintny smak, doskonałą konsystencję i estetyczny wygląd w jednej porcji. Ten wyjątkowy deser, pełen…

Preparation:
25 minut
Cooking / Baking:
5 minut
Total Time:
30 minut

Sernik Cytrynowy – Idealne Połączenie Kremowej Konsystencji i Świeżości

Delikatny i orzeźwiający deser na każdą okazję

Sernik to jedno z tych ciast, które zawsze cieszy się popularnością –…

Preparation:
20 minut
Cooking / Baking:
60 minut
Total Time:
80 minut

Kiedy zimowe dni stają się coraz chłodniejsze, a wieczory coraz dłuższe, nie ma nic bardziej rozgrzewającego niż pyszny tort lodowy z gorącym sosem czekoladowym. Ten deser to prawdziwa uczta dla…

Preparation:
15 minut
Cooking / Baking:
35 minut
Total Time:
50 minut

Święta to czas, który kojarzy się z ciepłem, radością i oczywiście wyjątkowymi smakołykami. Wśród nich świąteczne brownie zajmuje szczególne miejsce. Te czekoladowe ciastka o wilgotnym wnętrzu i…

Preparation:
15 minut
Cooking / Baking:
25 minut
Total Time:
40 minut

Rozkoszuj się wyjątkowym smakiem i aromatem zdrowego chleba bananowego, który łączy w sobie klasyczne, domowe smaki z wartościowymi składnikami odżywczymi. Ten wilgotny, aromatyczny wypiek to…

Preparation:
10 minut
Cooking / Baking:
50 minut
Total Time:
60 minut

Znajdź przepis